1. GENEL TANIM
Kaynaklı boru ekleme parçaları, boru hatlarını kaynak yöntemi ile birleştirmek için kullanılan bağlantı elemanlarıdır.
Dişli parçalardan farkı:
- Dişli → sökülebilir
- Kaynaklı → kalıcı
Bu yüzden:
- Daha sağlam
- Daha yüksek basınç dayanımı
- Daha az kaçak riski
2. ANA SINIFLANDIRMA
İki ana gruba ayrılır:
1. Dikişli fittings
2. Dikişsiz fittings
Bu ayrım kritik çünkü:
- Dayanım doğrudan buradan belirlenir
3. DİKİŞLİ PATENT FITTINGS
3.1 TANIM
Dikişli boruların:
- kesilmesi
- bükülmesi
- şekillendirilmesi
ile elde edilen bağlantı parçalarıdır.
3.2 TEKNİK ÖZELLİKLER
- Çap aralığı: 21 mm – 609 mm
- Et kalınlığı: sabit (standarta bağlı)
3.3 KULLANIM
- Düşük basınçlı hatlar
- Dekoratif uygulamalar
- Mobilya
- Çit ve korkuluk
3.4 MÜHENDİSLİK YORUMU
Bu parçalar:
- Yapısal ama kritik değil
Yani:
- “yüksek güvenlik hattına koyarsan hata yaparsın”
4. DİKİŞSİZ PATENT FITTINGS
4.1 TANIM
Dikişsiz borulardan üretilmiş, yüksek dayanımlı bağlantı elemanlarıdır.
4.2 TEKNİK ÖZELLİKLER
Kalınlık standartları:
- SCH20
- SCH40
- SCH80
Basınç dayanımı:
- 0 – 40 bar (katalog verisi)
4.3 KULLANIM
- Doğalgaz hatları
- Buhar sistemleri
- Yüksek basınç tesisatları
- Otomotiv sanayi
4.4 MÜHENDİSLİK YORUMU
Burası kritik:
- Boru dikişsiz → fitting dikişli olursa sistemin zayıf noktası fitting olur
Bu yüzden:
- Yüksek basınçta her şey dikişsiz seçilmeli
5. ORTAK ÜRÜN ÇEŞİTLERİ
Hem dikişli hem dikişsiz grupta bulunan ana elemanlar:
5.1 Dirsek (Elbow)
- Akış yönünü değiştirir
- 45° / 90°
5.2 Te (Tee)
- Akışı böler
- Ana hat + yan hat
5.3 Konsantrik Redüksiyon
- Merkez aynı kalır
- Simetrik çap düşürme
5.4 Eksantrik Redüksiyon
- Alt veya üst yüzey sabit
- Akışta hava birikmesini önler
5.5 Kep (Cap)
- Hattı kapatır
5.6 Boru Manşon
- İki boruyu bağlar
5.7 Boru Nipel
- Kısa bağlantı elemanı
6. KAYNAK TÜRLERİ
Fittings bağlantısı genelde:
- Alın kaynağı (Butt weld)
- Soket kaynağı (Socket weld)
Alın kaynağı:
- Yüksek basınç
- Büyük çap
Soket kaynağı:
- Küçük çap
- Daha hızlı montaj
7. MEKANİK DAVRANIŞ ANALİZİ
Avantajlar:
- Çok yüksek sızdırmazlık
- Yüksek basınç dayanımı
- Uzun ömür
Dezavantajlar:
- Sökülemez
- İşçilik kalitesine bağlı
- Kaynak hatası riski
8. KRİTİK MÜHENDİSLİK HATALARI
- Yanlış kaynak yapmak
→ çatlak oluşur - Dikişli fitting + yüksek basınç
→ sistem zayıf noktadan patlar - Yanlış redüksiyon seçimi
→ akış bozulur - Kaynak sonrası test yapmamak
→ gizli kaçak kalır
9. DİKİŞLİ vs DİKİŞSİZ FITTINGS
Dikişli:
- Ucuz
- Düşük basınç
Dikişsiz:
- Pahalı
- Güvenli
- Endüstriyel


