1. GENEL TANIM
Dişli döküm boru ekleme parçaları, boru hatlarını vida (diş) bağlantısı ile birleştirmek için kullanılan, genellikle dökme demirden üretilmiş bağlantı elemanlarıdır.
Temel özellik:
- Kaynak yok
- Dişli bağlantı var
- Sök-tak yapılabilir
Bu yüzden:
- Hızlı montaj
- Kolay bakım
- Modüler sistem
2. ÜRETİM YÖNTEMİ
Üretim:
- Sıvı metal (genellikle dökme demir) kalıba dökülür
- Kum kalıp teknolojisi kullanılır
- Parça şekillendirilir
- Sonrasında diş açma işlemi yapılır
Standart:
- TS EN 10242
Bu standart:
- Boyut
- Diş yapısı
- Basınç dayanımı
gibi kriterleri belirler.
3. TEKNİK PARAMETRELER
Çap aralığı:
- 1/2” – 4”
Basınç:
- 0 – 16 bar
Diş tipi:
- BSP (British Standard Pipe)
Bu şu anlama gelir:
- Tüm parçalar birbirine uyumludur
- Vanalarla direkt bağlantı yapılabilir
4. MALZEME VE YÜZEY TÜRLERİ
4.1 Galvanizli (Çinko Kaplı)
Özellikler:
- Korozyona dayanıklı
- Nemli ortamda uzun ömür
- Dış ortam için uygun
Kullanım:
- Su tesisatları
- Dış mekan sistemleri
4.2 Siyah (Kaplamasız)
Özellikler:
- Ham yüzey
- Boyamaya uygun
- Daha ekonomik
Kullanım:
- Doğalgaz tesisatları
- İç mekan sistemleri
Mühendislik yorumu:
Doğalgazda genelde siyah tercih edilir çünkü:
- Boya tutuşu daha iyidir
- Kaplama sonradan yapılır
5. ÜRÜN ÇEŞİTLERİ
Bu grup oldukça geniştir. Katalogda verilen temel parçalar:
5.1 Dirsek
- Boru yönünü değiştirir
- 45° / 90° seçenekleri
5.2 Te
- Hat bölme elemanı
- Akışı 2 veya 3 yöne dağıtır
5.3 Nipel
- İki dişli parçayı birleştirir
- Kısa bağlantı elemanı
5.4 Konik Rakor
- Sökülebilir bağlantı sağlar
- Bakım için kritik
5.5 Manşon
- İki boruyu düz bağlar
5.6 Kuyruklu Dirsek
- Özel bağlantı formu
- Genelde sabitleme gereken yerlerde
5.7 Kör Tapa
- Hattı kapatır
- Basınç altında sızdırmazlık sağlar
5.8 Redüksiyon
- Çap küçültme
- Akış kontrolü
5.9 Manşon Redüksiyon
- Hem bağlar hem çap değiştirir
6. KULLANIM ALANLARI
- Su tesisatları
- Doğalgaz sistemleri
- Basınçlı hava hatları
- Mekanik tesisat sistemleri
7. MEKANİK VE SIZDIRMAZLIK ANALİZİ
Dişli bağlantının çalışma prensibi:
- Dişler sıkıldıkça yüzeyler temas eder
- Araya:
- Teflon bant
- Sızdırmazlık macunu
konur
Bu sayede:
- Kaçak engellenir
Zayıf noktalar:
- Aşırı sıkma → diş sıyırma
- Yetersiz sıkma → kaçak
8. AVANTAJLAR VE DEZAVANTAJLAR
Avantajlar:
- Kaynak gerektirmez
- Hızlı montaj
- Sökülebilir sistem
- Düşük maliyet
Dezavantajlar:
- Basınç limiti düşük
- Büyük çaplarda kullanımı zor
- Titreşimli sistemlerde gevşeme riski
