DİŞLİ VE FLANŞLI VANALAR

1. GENEL TANIM

Vanalar, boru hattındaki akışkanı:

durdurmak
yönlendirmek
kontrol etmek

için kullanılan mekanik kontrol elemanlarıdır.

Basit anlatım:

Boru = yol
Vana = trafik ışığı

2. BAĞLANTI TÜRLERİ

Vanalar, sisteme bağlanma şekline göre ayrılır:

2.1 Dişli Bağlantı (Threaded)

BSP diş yapısı
Küçük çaplarda
Kolay montaj

2.2 Flanşlı Bağlantı

Cıvatalı sistem
Büyük çap
Yüksek basınç

2.3 Kaynaklı Bağlantı

Kalıcı bağlantı
En sağlam yöntem

3. KONTROL ŞEKLİNE GÖRE VANALAR

3.1 Manuel Vanalar

El ile kontrol
En yaygın

3.2 Pnömatik Vanalar

Basınçlı hava ile çalışır
Endüstriyel sistemler

3.3 Elektrik Kontrollü Vanalar

Motorlu sistem
Otomasyon

3.4 Solenoid (Manyetik) Vanalar

Elektrik sinyali ile aç/kapa
Hızlı kontrol

4. YAPI TİPİNE GÖRE VANALAR

4.1 Küresel Vana (Ball Valve)

İçinde delikli küre
Aç/kapa çok hızlı
En yaygın tip

Kullanım:

Su
Doğalgaz
Hava

4.2 Gate Vana (Sürgülü)

Tam açık / tam kapalı
Akışı kesmek için ideal

Avantaj:

Akış kaybı düşük

4.3 Globe Vana

Akış kontrolü yapılabilir
Debi ayarı için kullanılır

Dezavantaj:

Basınç kaybı yüksek

4.4 Kelebek Vana (Butterfly)

Disk ile akış kontrolü
Büyük çaplarda ideal

Avantaj:

Hafif
Kompakt

5. ÇALIŞMA POZİSYONUNA GÖRE

Çift Yollu

Giriş → çıkış

Üç Yollu

Akış yönlendirme
Karışım sistemleri

6. TEKNİK PARAMETRELER

Basınç sınıfları:

PN10
PN16
PN25

Malzeme:

Pirinç (genel kullanım)
Çelik
Dökme demir

Diş tipi:

7. KULLANIM ALANLARI

Su tesisatları
Doğalgaz sistemleri
Yangın hatları
Endüstriyel tesisler
HVAC sistemleri

8. MEKANİK VE AKIŞ ANALİZİ

Aç/Kapa vanalar

Küresel
Gate

Bunlar:

akışı tamamen keser
yarım açık kullanılırsa zarar görür

Kontrol vanaları

Globe
Kelebek