1. GENEL TANIM
Çelik çekme borular, kaynak içermeyen (dikişsiz) ve üretimi çekme yöntemiyle yapılan yüksek dayanımlı borulardır.
Dikişli borudan temel fark:
- Dikişli → kaynaklı
- Çelik çekme → tek parça, homojen
Bu yüzden:
- Zayıf nokta yok
- Yüksek basınç ve sıcaklıkta güvenli
2. ÜRETİM YÖNTEMİ
Temel üretim:
- Katı çelik kütük (billet) alınır
- Ortası delinerek içi boş hale getirilir
- Sıcak çekme ile uzatılır
- Kalibre edilir
Alternatif yöntem:
- Soğuk çekme (daha hassas tolerans)
Sonuç:
- Tam homojen yapı
- Kaynak hatası yok
- Mikro yapı daha kontrollü
3. STANDARTLAR VE TEKNİK PARAMETRELER
Standartlar:
- DIN 2448
- ASTM A106 Gr.B
Çap aralığı:
- 21 mm – 323 mm
Et kalınlığı:
- SCH standartları (Amerikan sistemi)
- SCH 40
- SCH 80
- daha kalın varyasyonlar
Katalogda verilen tabloya göre:
- 1/2” → ~2.7 – 7.4 mm
- 6” → ~7 – 22 mm
- 24” → ~6 – 59 mm
Bu aralık ciddi geniştir ve ağır sanayiye hitap eder.
4. MALZEME VE KALİTE SINIFLARI
Kimyasal yapıya göre:
- ST37 (S235)
- Düşük karbon
- Daha yumuşak
- Kolay işlenir
- ST44 (S275)
- Orta dayanım
- ST52 (S355)
- Yüksek dayanım
- Daha sert
- ST35.8
- Basınçlı sistemlerde kullanılır
Mühendislik yorumu:
Karbon oranı arttıkça:
- Dayanım artar
- Süneklik azalır
5. MEKANİK VE FİZİKSEL ÖZELLİKLER
Avantajlar:
- Kaynak yok → zayıf nokta yok
- Yüksek basınç dayanımı
- Yüksek sıcaklık dayanımı
- Daha iyi korozyon direnci
- Homojen iç yapı
Dezavantajlar:
- Daha pahalı
- Üretimi zor
- Çoğu ithal
6. KULLANIM ALANLARI
- Buhar kazanları
- Basınçlı kaplar
- Enerji santralleri
- Kızgın yağ sistemleri
- Isıtma / soğutma hatları
- Endüstriyel tesisatlar
- Yüksek basınç fittings üretimi
Bu borular “kritik sistem borusu” kategorisindedir.
Hata toleransı yoktur.
7. SCH (SCHEDULE) SİSTEMİ
SCH değeri ne demek:
- Borunun et kalınlığını belirler
Örnek:
- SCH 40 → standart kalınlık
- SCH 80 → daha kalın → daha yüksek basınç
Önemli:
Aynı çapta:
- SCH arttıkça → iç çap küçülür
- Basınç dayanımı artar
8. DİKİŞLİ vs DİKİŞSİZ (KRİTİK KARŞILAŞTIRMA)
Dikişli:
- Ucuz
- Yaygın
- Orta basınç
Dikişsiz:
- Pahalı
- Güvenli
- Yüksek basınç
